Bilim

Uzayda Bir Astronot Ölürse Ne Olur? İşte Muhtemel Çözümler

Uzayda Bir Astronot Ölürse Ne Olur?

İnsan oğlunun uzay macerasının mazisi çok eskilere dayansa da uzaya ilk çıkışının üzerinden 61, insanın uzaya ilk adım atışının üzerinden ise 58 yıl geçti.

Önce 1957 yılında dünya etrafında dönen ilk insan yapımı uydu olan Sputnik I fırlatıldı. Ardından 12 Nisan 1961 yılında Rus kozmonot Yuri Gagarin dünya yörüngesinde dönen ilk insan oldu. Gagarin’in uzay yolculuğunu diğerleri takip etti. 16 Haziran 1963 tarihinde Rus kozmonot Valentina Tereşkova uzaya çıkan ilk kadın oldu. Uzay çalışmalarında önemli bir gelişme ise 20 Temmuz 1969 yılında Amerikalı astronot Neil Armstrong’un Ay’a ilk ayak basan insan olarak tarihe geçmesi ile yaşandı. Armstrong, duygularını “Bir insan için küçük, insanlık için devasa bir adım” sözleri ile ifade etti. Şimdi de gündemimizde Mars’a insanlı yolculuk var, bilim insanları bunun üzerinde kapsamlı çalışmalar yürütüyorlar. O zaman bugüne kadar insanlığın başına hiç gelmeyen bir soru gündeme geliyor: Uzay yolculuğu sırasında biri ölürse ne olacak?

1969 yılında insanın Ay’a ilk ayak basma planları yapılırken dönemin ABD başkanı Nixon “Ay’da Bir Felaket Yaşanması Durumunda” başlıklı bir yazı hazırlamıştı.

Uzayda Bir Astronot Ölürse Ne Olur?

Neil Armstrong ve diğer Apollo 11 mürettebatının başına uzayda bir şey gelmesi durumunda medyaya ve tüm insanlığa yapılacak açıklamaları içeriyordu bu yazı. Neyse ki korkulan olmadı ve Nixon bu yazıyı okumak zorunda kalmadı.

Günümüzden bahsedecek olursak NASA yakın zamanda Mars’a insanlı yolculuk planları yapıyor.  

Bunun olası sonuçlarını görmek için pek çok ülkede testler yürüten NASA aylar sürecek yolculukların insan üzerindeki etkilerini araştırıyor. Böylesine uzun sürmesi planlanan bir yolculuk sırasında yolcu veya mürettebattan birilerinin hayatını kaybetmesi kaçınılmaz olarak görülüyor.

Uluslararası Uzay İstasyonu’nda astronotlar görevlerini genellikle 6 aylık periyotlar halinde gerçekleştiriyor.

Uluslararası Uzay İstasyonu’nda görev almak kolay bir iş değil, adaylar öncesinde aylarca süren sağlık taramalarına giriyorlar ve tıbbi muayenelerden geçiyorlar. NASA’nın aldığı bu ciddi tedbirler ve sıkı kontroller sayesinde bugüne kadar Uluslararası Uzay İstasyonu’nda hayatını kaybeden biri olmadı, ancak bu hiçbir zaman olmayacağı anlamına gelmiyor.

Uzayda birinin ölmesi durumunda ne yapılacağına yönelik kesinleşmiş bir protokol bulunmuyor.

Resmi bir protokol olmasa da bu konu hakkında birtakım düşünceler mevcut. Yine de resmi bir protokol olmasa da bazı fikirler mevcut. Örneğin astronot Chris Hadfield, “An Astronaut’s Guide to Life on Earth” isimli kitabında bu konuyla ilgili “Ölüm Simülasyonu” adlı bir çalışmadan bahsediyor. Bu simülasyonda içlerinden birinin ölmesi halinde astronotların ne yapmaları gerektiğine dair bilgiler yer alıyor. İlk olarak astronotlar yuvarlak bir masa etrafına toplanıyor ve olası senaryoları tartışıyorlar.

İşte uzayda bir ölüm olması halinde olası senaryolar:

“Öldüğünü ailesine nasıl söyleyeceğiz?

Cansız bedenini ne yapacağız?

İstasyonda bedeninin sığacağı bir çanta yok, astronot kıyafetinin içine koyup bir dolaba kilitlesek ne olur?

Peki ceset bozulup kokmaya başlarsa ne olur?

Dünya’ya geri göndersek ve atmosferden girerken yanmasını sağlasak?

Uzay yürüyüşü yaptığımızda öylece boşluğa bıraksak ve süzülüp gitse?”

Bu olası senaryolar arasında en akla yakını cansız bedeni uzay boşluğuna bırakmak gibi görünüyor.

Bilim-kurgu filmlerinden çıkıp gelmiş gibi duran bir teklif, ancak bunun yapmak sanıldığı kadar kolay değil. Çünkü BM’nin (Birleşmiş Milletler) uluslararası kurallarına göre uzay boşluğuna veya gök cisimlerine herhangi bir atık bırakmak yasak. Cansız bedenler de bu kategorinin kapsamına giriyor. Bunun da bir sebebi var, ilk olarak boşlukta süzülen cesetlerin uzay araçlarıyla çarpışma olasılığı var. Bir diğer sıkıntı ise bu cesetlerin diğer gezegenlere ulaşarak oralardaki olası canlı oluşumlarını kontamine etmesi, kirletmesi. Bu nedenle ölü bedenlerin uzay boşluğuna bırakılması uygun görülmüyor.

Cesedi uzay aracında bekletmek de kolay bir çözüm gibi.

Ancak kolay gibi görünse de pek mantıklı değil. Çünkü cansız beden diğer astronotları hem sağlık bakımından hem de psikolojik açıdan sıkıntılı durumlara sokabilir.

Ölen kişinin cesedini uyku tulumu içine vakumlayıp uzay boşluğuna bırakmak?

Ceset bir süre boşlukta tutuluyor daha sonra araca geri çekiliyor ve toz haline gelene kadar yoğun şekilde titreşime tabii tutuluyor. Bu sürecin sonunda uyku tulumunun içerisinde bir tür insan tozu kalıyor sadece. Şimdilik en mantıklı yöntem bu gibi duruyor, ancak bu konuda resmi bir kabul olmadığını yine belirtelim. İlerleyen zamanda bu durumu mutlaka yaşayacağız ve bu yöntemlerden birinin uygulandığını göreceğiz. Belki de çok daha farklı bir yöntem geliştirilecek şimdiden bilmek zor. Tek çare bekleyip görmek.

Categories: Bilim

Tagged as: , , ,