Araba

Elektrikli Arabaların Pazarlama Stratejileri

1.AT ARABALARI ARTIK YETERSİZ

Elektrikli Arabaların Pazarlama Stratejileri

İnsanlığın başlangıcından beri insanlar bir yere gitmek, ürünlerini başka yere taşımak veya başka yerlerde ürettiklerini satmak için hareket ettiler. Kervanlar buna en güzel örneklerden ve at, eşek, deve gibi yük hayvanlarını kullanarak ürünlerinden kar elde etmek için uzun mesafeler kat ettiler. Bu güç artık insanların isteklerini yani daha ucuza daha hızlı ve daha fazla yük taşımak istediler. Bu konuda en iyi çözüm içten yanmalı motorlar oldu. İnsanlar haftalarca süren yolculuklarını günlere indirmiş oldular. Arabalar kullanılmaya başladıktan sonra insanlar ekonomik olarak değişiklikler yaratmıştır. İnsanların taşınmasından çok iletişimin, eşyaların, ilaçların taşınmasında arabalar büyük rol oynamıştır. Bu kadar kolaylığın getirdiklerinin yanında zararları da var. İçten yanmalı motorlar benzin, dizel veya gaz ile çalışmaktadır bu da yandığında CO2 gazının çıkmasına ve havaya karışarak kirlenmesine neden olmaktadır. Gün geçtikçe bu gaz gitgide artmaktadır.

2.HIZLI VE KOLAY ÜRETİM: FORDİST ÜRETİM

Arabaların bugünkü önemini yaratan, bu kadar çok olmalarını sağlayan endüstri üretiminde birçok değişikliğe neden olan ‘’Fordist Üretim’’ ismini Henry Ford ’tan almıştır.18. Yüzyıldan 1970’lere kadar endüstride ana üretim şeklidir. Fordist Üretim bant sistemiyle ürünün parça parça bant üzerinde montaj edilmesiyle oluşan seri üretimdir. Henry Ford (1863-1947) Ford otomobil fabrikasının kurucusu ve 1908’de geliştirdiği yürüyen bant sistemi, T modeli aracı bant sistemleri ile üretilmiştir.  Ford’un otomobil üretim taslağı sadece sanayi üretimini değil, kültürü de etkiledi (Fordizm).  Öyle ki bu sistem otomotiv sektörü ile sınırlı kalmadı diğer tüm sektörlere de dağıldı.[1]Üretilen araçların her biri aynı standartta çıkıyordu.Çalışan işçiler üretim bandı üzerinde küçük ve usta olmalarını gerektirmeyen işleri yapar ve böylece aynı işi devamlı yaptıkları için hızlı çalışmaya başlarlar. Denetim daha kolay olmaya başlar, maliyetler düşer, üretim çok fazla artmıştır. Böylelikle arabalar kaliteli, hızlıca ve çok sayıda üretilmiştir. Ve insanlar tarafından hızlıca kullanılmaya başlanmıştır.

3.İLK ELEKTRİKLİ ARABA

1800’lü yılların başlarında elektrik ile çalışan arabalar da üretilmeye başlamıştı. 1870’lerde çok sayıda elektrikli motorlar kullanılıyordu. Yolların kısa olması elektrikli araçların menzilinin yeterli olmasını sağlıyordu bu yüzden elektrikli araçlar da kullanılmaya başlamıştı. Ama maliyeti çok fazlaydı, gelişen ekonomilerle karayolları uzamaya başladı ve elektrikli araçlar yakıt ikmali zor olduğu için günden güne popülerliğini kaybetmeye başladı. Ama yakıt ikmali kolay olan içten yanmalı motorların kullanımı günden güne daha da arttı.

4.FOSİL YAKITLI ARAÇLARIN FAZLA OLMA NEDENİ

Fordist üretim seri üretim ile elektrikli araçlar için kötü bir haberdi. Çünkü, elektrikli araçların maliyeti diğerlerine göre 3 kat pahalıydı. Fordist üretim maliyetleri azaltıyor, usta olmayan insanların kolay ve daha hızlı çalışmasını sağlarken, denetim daha da kolay oluyordu ve talepleri hızlıca karşılayabiliyorlardı. Yeni uzun karayollarında seyahat süresi uzadığı için elektrikli araçların yakıt ikmali kolay değildi ve fosil yakıtlı araçlar kadar hızlı değildi. Giderek elektrikli araçlara olan talep günden güne azaldı.

4.ELEKTRİKLİ ARABA NEDİR?

Elektrikli araba denilince elektrik motoru ve ona bağlı bataryalar akla gelmektedir. Bu otomobillerde aküden alınan elektrik enerjisi elektrik motoru ile hareket enerjisine dönüştürülür.Elektrikli arabaların ana parçaları; batarya hareket için elektrik motoru, jeneratör, mekanik iletim ve güç kontrol sistemleridir (şekil-1).

Şekil 1. TESLA Model-S şasesi üzerinde elektrik motoru ve batarya hücreleri

Elektrikli arabalar, fosil yakıtlı motorları olmayıp tamamen elektrik enerjisiyle çalışan motorlar ile hareketini sağlar. Batarya yani pilleri bitene kadar gittikten sonra belli bir süre yeniden şarj edilmesi gerekir. Bugünlerde elektrikli arabaların menzilleri en çok 450-500km’ye, batarya güçleri ise 85-100kWh’e kadar ulaşmaktadır. Elektrikli arabaların menzillerini ve tercih edilebilirliklerini etkileyen en önemli kriter batarya kapasitesi ve tekrar şarj edilebilme zamanıdır. Batarya şarj zamanı elektrikli araçların batarya tipine, batarya kapasitesine ve şarj cihazının çıkış gücüne bağlı olarak değişir. Dolayısıyla günümüz elektrikli araç araştırma geliştirme çalışmaları bu konu üzerine odaklanmıştır. Ve en büyük elektrik araba üreticisi son günlerde pil konusunda ciddi AR-GE çalışması yapmakta ve yeni bir alt şirkette yeni depolanabilir enerjiler üzerine çalışmalar yapmaktadırlar

Elektrikli arabalarda kendi içinde ikiye ayrılmaktadır:

  1. Sadece Elektrik motoru olanlar
  2. Hem elektrik hem de içten yanmalı motoru olan hibrid arabalar

4.1 Hibrid Araç Nedir?

Trafiğin durumuna göre içten yanmalı motor yerine elektrik motorunu tercih eden, güç gereken yerlerde ise içten yanmalı motoru kullanmaya başlayarak yakıtta önemli bir tasarruf imkânı sunan Hibrid arabalara melez otomobilde denmektedir. Her geçen gün elektrikli arabalarda önemli gelişmeler yaşanmaktadır ve kullanıcı sayısı giderek artmaktadır. Şarj süresi ve gidilebilecek mesafe içten yanmalı motorlara göre bir dezavantaj. Hibrid arabalar her iki motoru da kullanarak iki motorunda dezavantajlarını en aza indirmektedir. Hibrid arabalarda şarj etme sorunu bulunmamaktadır. Elektrik motoru için gereken enerji yine araba tarafından karşılanmaktadır. Yoğun trafikte elektrikli motor kullanılırken kalkışlarda ve yokuş gibi güç gerektiren anlarda içten yanmalı motor çalışmaktadır. İki motor birbiri ile uyumlu çalışarak daha zor şartlarda her iki motorda senkronize çalışmakta ve sürüş hissini en yüksek seviyede tutmaktadır. Bu yüzden büyük içten yanmalı motora gereke duyulmamakta ve daha küçük motorla arabanın ağırlığı azalmakta ve daha performansını arttırmakta ve yakıt tüketimin azaltmaktadır.

5. GÜNÜMÜZDE ELEKTRİKLİ ARABALAR

Şekil 2. 2015 Ocak-Kasım döneminde Dünya genelinde en çok satan 10 otomobil

Bütün araba üreticisi firmaların kendine ait bir elektrikli araba modeli bulunmaktadır. Ve günden güne satışları katlanarak artmaktadır. Toyota Hibrid arabalarda pazar lideri olsa da elektrikli araba konusunda geri kalmıştır. Avrupa’da en büyük elektrik araba yatırımcısı Renault şirketidir. Nissan’da elektrikli arabalarda Tesla’dan sonra büyük satış rakamlarına LEAF modeliyle ulaşmıştır. Tesla Model-S ile 2010’dan günümüze pazar lideri konumundadır ve en büyük elektrikli araba temsilcisidir.

5.1 Türkiye’de Elektrikli Arabalar

ŞEKİL 3: Yıllara göre Türkiye’de elektrikli araba satışı

Türkiye’de elektrikli arabalara olan ilgi giderek artıyor. Hibrid motor tercihi elektrikli motorlara göre daha fazla talep ediliyor. Türkiye’de şarj istasyonlarının az olması kullanıcılarının şarj etmenin zorluğunu artırıyor ve evde yapılacak dolumlar daha yavaş olmakta ve hızlı şarj için uygun şarj noktaları gerekmektedir. Bu yüzden Türkiye’deki kullanıcılar hibrid motoru tercih etmektedirler. Avrupa’da yıllık satışlar milyonları bulurken Türkiye’de bu rakam sadece binlerde kalmıştır. Türkiye bu konuda dünyanın çok gerisinde kalmıştır.

Elektrikli Arabaların Pazarlama Stratejileri

6. MARKALARA GÖRE ELEKTRİKLİ ARABA PAZARLAMA STRATEJİLERİ

Elektrikli araçların kırması gereken iki olumsuz tutum var bunlar:

  1. Elektrikli otomobiller yeterince hızlı olamaz
  2. Elektrikli otomobillerin menzilleri kısa olur.

Tüm markalar öncelikle bu ön yargıları yıkmak için bu konulara odaklanarak başladılar.

6.1 Tesla Motors

6.1.1 Tesla Perakende Stratejisi

Pazarlama açısından farklı bir yöntem seçen Tesla kendi satış ve servis hizmetini sunmaktadır. Bayiler üzerinden yürütülecek bir pazarlamanın markaya zarar vereceğini düşünmektedir. Servisten para kazanma fikrini tamamen reddeden Tesla ürünlerinin en üst kalitede çıkması için çaba gösteriyor. Araba satışlarını internetten ve kendi satışlarından yapmaktadırlar ve satış işlemini basite indirgemişlerdir.

6.1.2 Tesla Ürün Stratejisi

Tesla arabalarında spor araba tasarımları kullanarak elektrikli arabalar yavaş olur kanısını yıkmaya çalıştılar. 2008 yılında 248 beygir (spor arabalar ile aynı güç) arabalarını ürettiler ve %100 elektrikli ilk seri üretim otomobil araba ödülünü kazandılar. Ve menzili 400 km ile segmentinde en çok giden araç olma özelliğine sahip.

6.1.3 Tesla Pazarlama Stratejisi

ŞEKİL 4: Tesla Roadster uzayda

Ve Elon Musk’ın bir diğer şirketi SpaceX Şirketi ile bir reklama karar verdiler. Tesla Roadster, SpaceX roketleriyle dünya yörüngesine bırakılacaktı. Bu iki şirketin reklamı anlamına geliyordu. SpaceX roketleri uzaya gidip geri dönmesiyle ve maliyetleri azaltmasıyla meşhur oldu. Plan şuydu: SpaceX roketleri sürücüsü astronot kıyafetli olan mankenli Tesla Roadsterı Dünya yörüngesine bırakacak, roketler tekrar dünyaya dönecek ve Roadster da sonsuza kadar dünya yörüngesindeki yolculuğuna başlayacaktı. Bu inanılmaz bir reklam stratejisiydi bir ilkti. Bütün dünya roket fırlatmadan itibaren internetten canlı canlı anlık izliyordu. Artık dünyada güvenilir bir marka olmuşlardı. Ve bunun meyvelerini satış rakamlarıyla topluyorlar.

6.1.4 Tesla Tutundurma Stratejisi

Tesla farklı farklı modelleriyle Tesla-S (klasik sedan),Tesla Roadster (spor araba), Tesla M (S modelinin moderni), ve Tesla Cybertruck (kamyonet) ile her kullanıcıya uygun ürün ile ulaşmak istiyorlar. Ve satışlarını katlamak için her kategoride yarışmak istiyorlar.

6.2 Nissan Leaf

ŞEKİL 5: Nissan LEAF

6.2.1 Nissan Perakende Stratejisi

Nissan dünyadaki içten yanmalı motorlu arabalarda dünya devlerinden birisi ve dünya çapındaki operasyonlarıyla bu konudaki başarısını elektrik arabasında da göstermiş ve dünya sıralamasında ikinci sırada yer almaktadır. Bayilik sistemiyle çalışan Nissan bu alandaki başarısı devam ettiriyor.

6.2.2 Nissan Ürün Stratejisi

Nissan elektrikli arabasında hızdan çok mesafeye odaklanmış ve kullanıcılarına 2 seçenek sunmaktadır. 148 hp beygir gücü ve 40kwh’lık bataryasıyla 378 km, 60 kwh2’lık bataryasıyla 480 km seçenekleri sunmaktadır.

6.2.3 Nissan Pazarlama Stratejisi

Nissan elektrikli araçlar hızlı olmaz kanısını yıkmak için, FORMULA 1 yani dünyanın en hızlı arabalarının yarışını herkes biliyordur. Onun yeni elektrikli araçlardan oluşan versiyonu FORMULA E’nin en büyük destekçilerinden ve kendisine ait yarışan FORMULA E aracına sahip. Sıfır emisyonlu yarış otomobilleri diğer tek koltuklu yarış otomobillerine benzerler ancak onlardan çok büyük farklılıkları da vardır. Öncelikle, içlerinde herhangi bir içten yanmalı motor yoktur.

6.2.4 Nissan Tutundurma Stratejisi

Ve Nissan yıllardır içten yanmalı otomobillerdeki deneyimini LEAF aracında tamamen elektrikli bir şekilde yansıttığını ve güven konusunda ve enerji yönetimi konusunda ‘’DAHA FAZLA HIZ, DAHA FAZLA YOL TUTUŞU, DAHA FAZLA MENZİL SADECE TEK BİR ANLAMA GELİR: DAHA FAZLA EĞLENCE[4]’ ’devam etmektedir.

6.3 Mitsubishi Outlander PHEV

ŞEKİL 6: Mitsubishi Outlander PHEV

6.3.1 Mitsubishi Perakende Stratejisi

Mitsubishi Nissan gibi bayilik sistemi ile dünyanın dört bir yanında satış yapmaktadır. Bu yeteneğini Hibrid arabası Outlander PHEV ile yüksek satışları ile dünyadaki 3. Sıralaması ile kanıtlamıştır.

6.3.2 Mitsubishi Ürün Stratejisi

Mitsubishi SUV araçtaki deneyimini ve güvenlik konusundaki başarılarını bu araçta bir daha kanıtlamış. Dünyada büyük çoğunluk SUV (cip) tarzındaki araçları tercih ediyor. Mitsubishi bu kategoride kendini ve bu konudaki kalitesini göstermek istemiş. Ama SUV araçların ağır olmaları ve elektrik motorların menzilini azaltacağı için bunu hibrid motorla yapıp bu konudaki dezavantajı avantaja çevirmişler gibi duruyor.

6.3.3 Mitsubishi Pazarlama Stratejisi

Mitsubishi güvenlik konusundaki başarısını JNCAP’ten 5 yıldız ve EuroNcap (Uluslararası Araç Güvenlik Kurumu)’ten aldığı 5 yıldız ile güvenlik konusunda kendini kanıtladı[5]. Car of the Year Japan, İnnovasyon Ödülü ve teknoloji ödülleriyle reklam yapmaktadır.

6.3.4 Mitsubishi Tutundurma Stratejisi

Outlander’ı GC-PHEV, XR-PHEV ile PHEV ürün seçeneklerini arttırarak kullanıcıya özel seçenek sunmaya çalışıyor.

6.4 BYD Qin

ŞEKİL 7:BYD QİN

6.4.1 BYD Perakende Stratejisi

BYD Çinin en büyük elektrikli otomobil üreticisi ve Çin piyasasını elinde tutmaktadır. Satışlarının büyük çoğunluğu Çin de yapılıyor.1,5 milyar insanıyla Çin odaklı satışlar yapmak onları dünyada en çok satan 4. Araba olma özelliğini kazandırıyor.

6.4.2 BYD Ürün Stratejisi

Çin pazarına hâkim olmak için tasarımlarında bile Çin motifleri kullanmışlar ve arabanın ön yüzündeQin Pro’ya spor bir hava ve keskin bir tasarım sunan otomobili “Dragon Face” olarak bilinen yeni bir tasarım ile piyasaya sürdü. Yüksek enerji yoğunluğuna ve en yeni akıllı pil sıcaklık kontrol / yönetim sistemine sahip büyük kapasiteli piller sayesinde Qin Pro EV500, tek bir şarjla 500 km’ye ve günde 800 km’den fazla yol alabilir. Dahası, pilleri sadece 30 dakika içinde%80 şarj edebilir.[6] BYD şu an dünyada en uzun menzilli elektrikli araba konumunda ve elektrikli arabaların mesafesi kısa olur kanısını tamamen yıkmış durumda.

6.4.3 BYD Pazarlama Stratejisi

Dördüncü Sırada Çin firması Olan BYD var. BYD Çin pazarına yönelik bir çizgi izliyor. Hatta aracın tasarımında Ejderha yüzünden esinlenmişler. Çinli bir araba üretmek için ellerinden gelen her şeyi yapıyorlar. Bayi satışları yerine Çin odaklı operasyon yönettikleri için Çin de kendi showroom larında satış yapmaktalar. Ve menzil ve tasarıma güvenerek ağızdan ağıza pazarlama tekniği ile pazarlama stratejisi yürütüyorlar.

6.4.4 BYD Tutundurma Stratejisi

Menzil konusunda dünya lideri olan BYD bu konumda uzun süreler kalmak istiyor ve büyük bir getiri sağlayacağını düşünüyorlar.Yüksek enerji yoğunluğuna ve en yeni akıllı pil sıcaklık kontrol / yönetim sistemine sahip büyük kapasiteli piller sayesinde bu konuda bayağı bir lider kalacak durumdalar.

6.5 BMW İ3

ŞEKİL 8: BMW İ3

6.5.1 BMW Perakende Stratejisi

Dünyanın her yerinde her aracıyla en çok satış yapan BMW elektrikli araba piyasasında olmasa olmazdı tabii. Ülkelerde belli kişilere bayilikler vererek kalite konusundaki bakış açısını her zaman en üst düzeyde tutmaya çalışıyor. Ve bu marka konusunda müşterilerin bakış açısını olumlu bir şekilde etkiliyor.

6.5.2 BMW Ürün Stratejisi

BMW bu modelinde alışıla gelmiş tasarımlarından farklı bir yol tercih etmiş. Tasarım küçük ve hafif olması için malzemeler özenle seçilmiş. BMW tam dolu bataryada 260 km yol vaat ediyor[7]. Küçük tasarım beraberinde hafifliği ve buna bağlı olarak performansı artırırken, bir yandan elektrik tüketimini azaltıyor.

6.5.3 BMW Pazarlama Stratejisi

BMW tam dolu bataryada 260 km yol vaat ediyor ve en çok üstüne değindiği konu aracın çok hızlı şarj olması ve reklamlarında hep bunu ön plana çıkarıyor.BMW bataryasını hızlı şarj istasyonunda yaklaşık 45 dakikada yüzde 80 seviyesine kadar şarj edebiliyor. Bu diğer rakiplere göre çok önemli bir avantaj. Elektrikli arabaların dezavantajı olan yakıt ikmalinin zorluğunu BMW bu modeliyle aşmış ve bu konuda ciddi yatırımlar hızlı şarj istasyonları kurarak BMW elektrikli araba deneyimini en üst kademelere çıkarmayı hedefliyor.

7. SONUN BAŞLANGICI

İçten yanmalı motorların artık sonuna gelmekteyiz. Arabalar hayatımızın bu kadar içindeyken zararları da oldu. CO2 gazı çıkan her araç dünyayı her geçen gün daha kirli gaz bulutu haline getirdi. Ülkeler artık buna dur demeye başladılar. Tüm dizel araçların tamamen yasaklanması söz konusu. Almanya ve İtalya bu konuda ilk adımları atarken, Fransa, Hollanda ve Norveç’te 2020 yılından sonra dizel araba kullanımı yasak olacak. İtalya bu konuda en sert tutumlu ülke ve Milano Şehrinde bu uygulamayı hemen başlattı. Ve diğer ülkelerde hemen olmasa da bu konudaki görüşleri benimsiyor ve uygulamaya başlayacaklarının sözünü veriyorlar. Ve bu konuda yasaları onaylıyorlar. Ve gün geçtikçe içten yanmalı motorlar hayatımızdan çıkarak en büyük potansiyel elektrikli arabalar her yerde kullanılmaya başlayacak. Doğanın arabaların yüzünden kirlenmesinin önüne geçilmiş olacak.

8. Sonuç

Dünyada gelecek artık elektrikli arabalarda, yasalarla yasaklanacak olan içten yanmalı motorlar da elektrikli araba kullanımını artıracak nedenlerden. Dünyada günümüzde elektrikli arabaların satışları önemli bir kademe kaydetmişken, Türkiye bu konuda geri kalmıştır. Satış açısından ve Şarj istasyonları sayısı bakımından Türkiye diğer ülkelere göre çok geride kalmıştır. Elektrikli arabaların içten yanmalı motorlara göre daha verimli olması enerjide dışa bağımlı Türkiye için vazgeçilmez bir seçenek. Fosil yakıtlı motorların yasaklanması da bu konuda önemli bir teşvik. Elektrikli arabapazarının artmasıyla; devlet katkısıylaaraba fiyatlarının düşmesine, şarj istasyonu merkezlerinin yaygınlaşmasına, pil teknolojilerinin gelişmesine ve şarj sürelerinin kısalmasına bağlıdır.

Türkiye’de bu piyasada geç kalsa da kendi markası (TOGG) ile önemli bir üretici haline gelmek istiyor. Kendi iç pazarında ÖTV, KDV ve Motorlu Taşıtlar Vergisinde indirime giderek iç piyasada önemli bir yol kat edebilir. Gelecek vadeden tasarımıyla da dünya da önemli bir müşteri potansiyeline sahip ve otonom (sürücüsüz) otomobil yönünde de araba kolaylıkla güncellenebilecek. Otonom sürüş trendini eğer yakalayabilirse dünyada en iyi markalardan biri haline gelebilecek.

KAYNAK 1 2 3 4 5 6 7