Gündem

Belirti Göstermeyen Kişiler Koronavirüs Bulaştırabilir Mi?

Tüm dünyada koronavirüs vakaları her gün artarken, sağlık yetkilileri de insanları ve toplulukları hastalığın yayılmasını sınırlamak için ellerinden geleni yapmaya çağırıyor.

Photo by Polina Tankilevitch

Uzmanlara göre en etkili yöntemlerden biri, sosyal mesafe uygulamak. Çünkü hasta olanlarla halkın geri kalanı arasındaki teması sınırlıyor.

Bu uygulama, Kovid-19’un yeni bir hastalık olmasına ve uzmanların “nasıl yayıldığını hala öğreniyor olmasına” rağmen belirti göstermeyen yeni koronavirüs taşıyıcılarının da virüsü yayabileceğine inanıldığını Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi’nin (CDC) kabul ettiği düşünüldüğünde özellikle önemli.

Koronavirüsle enfekte olmaya ve  belirti göstermemeye dair bilmeniz gerekenler bu yazıda.

Koronavirüs belirtileri nelerdir?

En yaygın Kovid-19 belirtileri arasında tıpkı gripte olduğu gibi ateş, halsizlik ve kuru öksürük bulunuyor.

Bazı kişiler, virüsün sonucu olarak nefes darlığı, göğüste sıkışma ve diğer ağrı ve acılar, burun tıkanıklığı, burun akıntısı, boğaz ağrısı veya ishal gibi belirtiler de yaşıyor.

Federal sağlık kuruluşlarına göre, yeni koronavirüsle enfekte olanların yüzde 80’i sadece hafif belirtiler gösteriyor.

Koronavirüsle enfekte olan tüm kişiler belirti gösterir mi?

Virüsle ilgili en büyük endişelerden biri, test sonucu pozitif çıkan birçok hastanın hiç belirti göstermemesi.

Belirti göstermeseniz bile koronavirüs yayabilir misiniz? Hastalığı en çok bulaştırdığınız zaman aralığı nedir?

Bulgular henüz ilk aşamada olmakla birlikte, Science News’a göre, Almanya’da testleri pozitif çıkan 9 kişi üzerindeki yeni bir çalışma, “insanların en çok semptom göstermeden önce ve hastalığın ilk haftasında bulaştırdığını” öne sürüyor.

Diğer uzmanlar da belirti göstermeyen kişilerin virüsü yaydığına dair raporların ardından benzer sonuçlara vardı.

CNN’e konuşan Minnesota Üniversitesi Bulaşıcı Hastalık Araştırmaları ve Politikaları Merkezi’nin müdürü Michael Osterholm, “Belirti göstermeyen bulaşmanın bu virüsü yaymada muhtemelen önemli bir rol oynadığını biliyoruz” dedi. Osterholm’a göre belirti göstermeyenlerin başkalarını enfekte etmesinin, “bunun gibi bir pandemiyi kontrol altına alınmasını çok zorlaştıracak biçimde beslediği çok açık”.

CDC’ye göre daha önce, hastalığın belirti göstermeyen kişilerden yayılması mümkün olsa da bunun “virüsün ana yayılma yolu” olduğu düşünülmüyordu.

Ancak Osterholm’a göre daha sonra, koronavirüsün belirti göstermeyen kişiler tarafından yayılmasıyla ilgili risklerin başlangıçta düşünüldüğünden daha yüksek olduğu belli oldu.

Osterholm CNN’e, “Salgının daha çok başında bu virüsün nasıl yayıldığına dair birçok sorumuz vardı” dedi. “Ne yazık ki bazı kişilerin bulaşmanın bu yolla ya da şu yolla gerçekleştiğinde dair çok katı tutum aldığını gördük. Ve bu salgında bulaşmanın nasıl gerçekleştiğini öğrenmeye devam ederken, bu erken ifadelerin çoğunun doğru olmadığı açıklığa kavuşuyor.”

Virüsün yayılmasıyla ilgili en son bilgiler, CDC’nin insanların “hastalığı en çok, belirtileri en fazla gösterdiğinde (en hasta olduğunda) bulaştırdığı düşünülüyor” şeklindeki inancıyla çelişebilir.

Bireylerin hastalığı en çok bulaştırdığı dönemin ilk hafta olduğuna yönelik bulguların yanı sır, Almanya’daki araştırmacılar, bireylerin bağışıklık sistemi tarafından oluşturulan antikorlar sayesinde 10. günde artık başkalarını enfekte etme riskinin muhtemelen olmadığını keşfetti.